Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κεντρική πλοήγηση
Αναζήτηση
Αναζήτηση
Αναζήτηση ανά Ερευνητικό Κέντρο
Εικονική Περιήγηση στο Μέγαρο
Πολυμεσικά Αντικείμενα
3D Αντικείμενα
Βίντεο
Ιστορικοί Χάρτες
Οικιστικός και Χωροταξικός Χάρτης Ελλάδος
Σαν Σήμερα
Greek
English
Login
Default
Graph
Γεωγραφικό Όνομα
Κύπρος.
Είδος οντότητας
Γενική κατηγορία τοποθεσίας
Γλώσσα οντότητας
Ελληνικά
Σχετικές ιστοσελίδες
Επίσημη ιστοσελίδα
Wikidata
Q229 ⟶
Q229
VIAF
130118559 ⟶
Πατήστε εδώ
Ταξινόμηση Dewey
2--5693
Πληροφοριακά στοιχεία
κράτος της ανατολικής Μεσογείου
Γεωγραφική κάλυψη
33
Προβολή λίστας
Κυπρ. Ι 33
Κυπρ. Ι 32
Κυπρ. Ι 31
Κυπρ. Ι 30
Κυπρ. Ι 29
Κυπρ. Ι 28
Κυπρ. Ι 27
Κυπρ. Ι 26
Κυπρ. Ι 25
Κυπρ. Ι 24
Κυπρ. Ι 23
Κυπρ. Ι 22
Κυπρ. Ι 21
Κυπρ. Ι 20
Κυπρ. Ι 19
Κυπρ. Ι 18
Κυπρ. Ι 17
Κυπρ. Ι 16
Κυπρ. Ι 15
Κυπρ. Ι 14
Κυπρ. Ι 13
Κυπρ. Ι 12
Κυπρ. Ι 11
Κυπρ. Ι 10
Κυπρ. Ι 9
Κυπρ. Ι 8
Κυπρ. Ι 7
Κυπρ. Ι 6
Κυπρ. Ι 5
Κυπρ. Ι 4
Κυπρ. Ι 3
Κυπρ. Ι 2
Κυπρ. Ι 1
Τόπος προέλευσης work
11
Προβολή λίστας
Συναγωγὴ Κυπριακῶν λέξεων
Συναγωγὴ Κυπριακῶν λέξεων
Συναγωγὴ Κυπριακῶν λέξεων
Συλλογὴ Κυπριακῶν λέξεων, τετάρτη σειρά
Τοπωνυμίαι, παροιμίαι Κυπριακαί, μαντέματα (αἰνίγματα), δίστιχα, λέξεις Κυπριακαί, ὅροι τεκτονικῆς
Συλλογὴ Κυπριακῶν λέξεων, δευτέρα σειρά
Ἐκ τοῦ κυπριακοῦ λεξιλογίου
Λέξεις καὶ φράσεις μεταχειριζόμεναι ὑπὸ τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ
Συναγωγὴ Κυπριακῶν λέξεων [1912]
Συναγωγὴ Κυπριακῶν λέξεων
Συναγωγὴ Κυπριακῶν λέξεων
Σχετικός τόπος
1
Προβολή λίστας
Ερωτηματολόγια Περιφέρειας Κύπρου
Γεωγραφική κάλυψη
1380
Προβολή λίστας
Ανακατσ'ώ = αηδιάζω. Μεταφ : φοβούμαι τα πνεύματα ''άραξα που τα μνήματα τζ' ανακάτσασεν η καρκιά μου'' ''ήν ανακατσιασμένος τόπος τα μνήματα την νύκταν,''
Χάρος=ο Χάρων ή άγγελος, που πέρνει τας ψυχάς. Τάρταρα=ο άδης, η κόλασης(294-102 Ελλήσποντα. Οικονομίδης)
Καντήλα=λυχνία :’’Λυπητερά, λυπητερά να κατεβώ στον Άδην για να βρώ τηγ καντήλαν σου να τηγ γεμώσω λάδιν .’’Παρά Κυπρίσης πιστεύεται, ότι έκαστος άνθρωπος έχει έν άδη λυχνίαν ανημμένην, η οποία τηρείται εν όσω ζώ ούτος και ότι έκαστος αποθνήσκει μόλις ένθελε στεσθώ τι λυχνία τον αύτη ένεκεν ελλείψει…
Αντζελουσιάζομαι = βλέπω τον άγγελον, ο οποίος αφαιρεί τας ψυχάς (εκ του άγγελος και συκάζομαι το οποίον παρά Κυπρίδες δεν σημαίνει επισκαζομαι, αλλά βλέπω εν ένδει σκιάς ‘ως εσσιάστηκα τον ‘’εύδεν την σκιάν του). Μεταζηρικής σημαίνει ψυχορραγώ, καθότι πιστεύεται, ότι μόνον οι ψυχαρραγούντες δίναται…
σαρκκώννουμαι=ενσαρκούμαι, βρυκολακιάζω. Εν Κύπρω επικρατεί πρόληψις, ότι οι νεκροί, όταν δεν τύχωσι της νενομισμένης θρησκευτικής τελετής και των τελευταίων Χριστινιακών καθηκόντων, σαρκεύουνται και εμφανίζονται είς τίνας. Ως ο πεθαμμένος εσασκέθητσει.
Κάποιος φθονούσε ένα ιερέα του χωριού. Όταν πέθανε πήγε και ούρησε πάνω στο μνήμα του και είπε. Ιδού τι σου κάνω, ευθύς ησθάνθη ένα κάψιμο. Μετά ολίγους μήνας έκαμε εγχείρισι. Εις το δάσος πέφτει και χτυπά στο μέρος της πληγής και ανοίγει. Έπεσε στο κρεββάτι με πόνους, υπέφερε επί μήνας και εβρώμησε…
Αυτοί οι κλεφτες που πήγαν να τριγήσουν ένα μελίσσι. Περί αυτού αναφέρεται διεξοδικώς από σελ. 17 -22 του αυτού χειρογράφου επειδή δεν ήξευραν πώς να το τριγήσουν έδωσαν φωτιάν κάτω από το δένδρον και εκάησαν οι μέλισσες και έμειναν ελεύθεροι, ανενόχλητοι από το μελίσσι να πάρουν τες πίττες του με τ…
Την εποχή της Τουρκοκρατίας στην Κύπρο το χωριό Ξυλοφάγου ήτο πολύ μικρό, απετελείτο από καμμιά δεκαριά το πολύ δεκαπέντε οικογένειες. Επειδή εφοβούντο τους Τούρκους, οι πιο πολλοί κάτοικοι του χωρίου εζούσαν σε σπηλιές μέσα στο δάσος. Η γιαγιά μου μιαν μέρα που της είπα να μου πη καμμίαν ιστορία μο…
Κατατάρταρα (τα)=τάρταρα, βάθη, έγκατα της γής : ''έχωσεν το μέσ'στα κατατάρταρα της γής.
Τάρταλον (το)= επανάστασις, ανταρσία-χωρικός τις ομιλών περί των Τούρκων της Κύπρου και περί της συμπλοκής αυτών κατα την εορτήν του Κατακλυσμού Αγ. Πνεύματος)μετα των Χριστιανών εν Λεμεσσώ και θέλων να δείξη ότι έχασαν πλέον πάσαν ισχύν είπεν. Θέλουν βασίλειον για να κάμουν τάρταλσι, εις ερώτησίν μ…
Κουρσάρος (ο) και κουρσάρος: πειρατής «Τοj jαιρόj jείνον έρκουντον οι κουρσάροι j εγερημώνναν τον τόπον, έγτυνναν τοj κόσμον». «Το χωρκόμ μας τομ παλλιόj jαιρόν ήτουγ κάτω στογ κάμπογ καρdήν της θάλασσας j άμα εξησκαλώνναν οι κουρσάροι, εθεωρούδαντο j έρκουντοj j εγερημώνναν το για τούτον εσηκώσαντο…
Εις την περιοχήν του σημερινού Ξερού(1) υπάρχει μια παράδοσις, η οποία μας λέγει ότι ο μοναχός Ησαΐας ζούσε σε μια σπηλιά του δάσους του Κύκκου. Όταν μια μέρα διάβαζε ένα μέρος της Κ. Διαθήκης, ένα χρυσό πουλλί με φωνή ανθρώπου κάθησε επάνω από το σπήλαιον και άρχησε να τραγουδά: Κύκκου, Κύκκου το β…
Μια φορά μερικοί Κατωκοπίτες ήρθαν στη Λευκωσία κι’ είδαν την Φανερωμένη, που ήταν κάτασπρη από μέσα. Όταν επέστρεψαν, το είπαν στους συγχωριανούς τους και αποφάσισαν ν’ ασπρίσουν κι αυτοί την εκκλησία τους. Γιαυτό έφεραν όλοι από μια οκά ξυνόγαλα. Την άλλη μέρα ρίχτικαν όλοι με τα μούτρα στη δουλει…
Στο δρόμο Λευκωσίας Λεμεσού (1) στον 18ον μιλιοδείκτην ευρίσκεται το χωρίον Κόρνος. Όταν πήγα στο χωριό αυτό, ζήτησα από τον ιερέα του χωριού να μου πη πως πήρε το όνομά του ο Κόρνος. Αυτός μου είπε ότι το όνομα «Κόρνος» είναι ιταλική λέξις και σημαίνει κέρατον. Πήρε δε το χωριό το όνομα αυτό από κά…
Πάνω στο βουνό, που κείται ακριβώς απέναντι του μοναστηριού του Κύκκου, ευρίσκοντο δύο μικρά χωριά, στην αγκαλιά ενός πυκνού δάσους, με εργατικούς κατοίκους, που εκμεταλλεύονταν το δάσος ως υλοτόμοι. Τα χωριά αυτά ήσαν το Κούρι και το Μήλο(1). Τώρα, αν πας στον τόπο που ήταν τα χωριά αυτά, δε θα δης…
Όλοι οι Τούρκοι, γυιέ μου, που ήταν στο χωριό μας, έφυγαν ύστερα από μια αρρώστια, που πλάκωσε στο χωριό και που μόνον τους Τούρκους επρόσβαλλε, και πήγαν στα γειτονικά χωριά Ακάκι και Περιστερώνα κι’ άλλοι έκτισαν το χωριό Κόσιη. Το μακκούφι – τοποθεσία προς τα Β.Α. του χωριού – ήταν το Εφκάφ των Τ…
Στην κωμόπολιν Καραβά της επαρχίας Κυρινείας (1) ευρίσκεται μία τοποθεσία, η οποία ονομάζεται «Μεζερές». Την ιστορίαν περί της ονομασίας της τοποθεσίας αυτής μου την διηγήθη η γιαγιά μου από τον Καραβά και είναι η ακόλουθος. Στην γραφικήν αυτήν τοποθεσίαν υπήρχαν πανύψηλοι πλάτανοι. Ανάμεσά τους περ…
Τρία μίλια μακρυά από το χωριό «Αγιούς» της Βαβατσινιάς της επαρχίας Λάρνακος(1) υπάρχει μια τοποθεσία που λέγεται Λαξιά του Μαύρου. Να πως πήρε την ονομασία η τοποθεσία αυτή. Τον καιρό της Τουρκοκρατίας κόποια γυναίκα περίπου 25 ετών με ίσιο λυγερό κορμί ξεκίνησε να πάη στο περιβόλι της να το ποτίσ…
Πλησίον των Λευκάρων (1) υπάρχει ένα βουνό σχήματος κώνου, το οποίον ονομάζεται «Κάστρο της Ρήγαινας». Λέγουν ότι τον παλιό καιρό στο βουνό αυτό ζούσε μια ευτυχισμένη ρήγαινα με αμέτρητα πλούτη. Στους πρόποδες του βουνού υπήρχε μια βρύση, από την οποίαν ερχότανε με σωλήνες το νερό στο ευτυχισμένο πα…
Στα βόρεια των Λευκάρων(1), μέσα στις πευκόφυτες βουνοκορφές υπάρχει ένα βουνό που έχει σχήμα κολούρου κώνου. Το βουνό αυτό ονομάζεται «κάστρο της Ρήγαινας». Λέγεται ότι πριν πολλά χρόνια μια όμορφη Ρήγαινα έκτισεν ένα κάστρο στην κορυφή αυτού του βουνού, που οι πλαγές του είναι απρόσιτες. Όταν έκτι…
Μεταξύ των χωρίων Ορούντα και Ποτάμι υπάρχει μία τοποθεσία η οποία ονομάζεται «φονόκρεμμος». Εις απόστασιν περίπου τριών μιλίων μεταξύ Ορούντας και Κάτω Μονής υπάρχει μια άλλη τοποθεσία, η οποία ονομάζεται «τρύπες». Οι δύο αυτές ονομασίες συνδέονται με μιαν ιστορίαν, μάλλον με μίαν παράδοσιν, την οπ…
Ζούσε λέει, κάποτε ένα ρήγας, ο ρήγας του Άη – Γιωρκού, με τ’ όνομα, και η όμορφη κυρά του. Είχαν και μια μικρή σκλάβα, την Μασάρα, που ξεχώριζε ανάμεσα στις άλλες για την ομορφιά και την καλωσύνη της. Ο πύργος του ρήγα ήταν σκαρφαλωμένος πάνω σ΄ ένα άγονο λόφο, που κάτω από τα πόδια του απλωνόταν τ…
Η παράδοσις λέγει ότι το χωρίον Ακάκι(1) υπήρξεν έπαυλις του τελευταίου Φράγκου βασιλέως της Κύπρου. Μέχρι σήμερα σώζονται τα ερείπια του πύργου του, και το μέρος τούτο ονομάζεται «Κάτω Πύργος». Πλησίον εκεί ευρίσκεται ένας ανεμόμυλος εντός ωραίου κήπου, ο οποίος εχρησιμοποιείτο από τους κατοίκους τ…
Κατά τον παλιόν καιρό το Ακάκι και το Μένοικο(1) είχαν από ένα Ρήγα. Και ο μεν πρώτος είχε την γη, ο δε άλλος το νερό. Δεν μπορούσαν όμως να ζήσουν χωρίς νερό και γη. Γι’ αυτό μια μέρα συνεφώνησαν το εξής: Ο Ρήγας του Ακακίου ζήτησε από τον Ρήγα του Μενοίκου να του δώση ένα κόσκινο νερό και να του δ…
Βούννου, βούννου δουλαππάτζιμ μου να κάμω το νημάτζιμ μου: (παμπάτζιμ μου να κάμω το νημάτζιμ μου (:παπάτζιμ μου) να πα να κατουρήσω ορέ λοή. Η παροιμία κατά την παράδοσιν οφείλεται εις το εξής: Κάποτε ένα κορίτσι που έκαμνε την νύκτα «δουλάππιν» διέκρινε κάτω από τον σοφά τα ποδάρια ενός κλέπτου. Α…
(Στ’ ακριτικά άσματα της Κύπρου έχουν εξαιρετική θέση, όσα εξυμνούν την υπεράνθρωπη ανδρεία του Διγενή και του Κωσταντά. Σε κανένα όμως απ’ αυτά δεν αναφέρεται από πού πήρανε την ανδρεία και τη γενναιότητα αυτή και ποια ήταν η αφορμή για να γνωρίσουνε την τόση ρώμη και παλληκαρωσύνη τους. Αυτό το αν…
Κείνος που υπαγόρευσε την παράδοσι για την εκδήλωση της ανδρείας του Διγενή, (βλ. αυτ. σελ. 176) διηγήθηκε κατόπι σε πεζό τη γνωστή πάλη και το φόνο του Σαρατζηνού, καθώς και την πάλη του Διγενή με το Χάρο, τα παραλείπουμε όμως γιατί δεν αποτελούν μέρος στην παράδοση για την εκδήλωσι της ανδρείας το…
Μιαβ βολάν είδεν ένα παιίν τζ’ ήταμ πολλά φτωχόν τ τζαί κκέλικον. Ήταν αρφανόν τζι απού μάναν τζι’ απού τζύριν. Λοιπόν το παιΐν επήαιννεβ βοηχός όξω με τους βοσκούς τζιαί του ελαλούσαν: «Λάμνε βρε, πάντα τες κουέλλες ‘πο τζεί! «Τούτομ που τον επροστάσσαν εκάμναν του το κάθε μέραν, λοιπόν επαραπανιέτ…
Μια νύκτα που καθόμαστε στη φωτιά, εζήτησα από τον πατέρα μου να μου πη, γιατί οι Φιλιώτες ονομάζονται πούζηες. Κι’ ο πατέρας μου άρχισε. Τον παλιό καιρό είχε ένα «κόλυμπον» μέσα στον ποταμόν Αλμυρόν της Φιλιάς. Οι χωρικοί έκαναν «δείμμα» και έφραζαν αυτόν τον «κόλυμπον», όλα δε τα χωριά γύρω έπαιρν…
Τα Σπίδκια των παπάδων βρίσκονται στο δέκατο όγδοο μίλι στο δρόμο Λευκωσίας-Αγρού και στην αριστεράν όχθην του ποταμού της Μαρούλαινας, που σμίγει με τον Σερράχη. Μόλις περάσουμε τα «3 γιοφύρκα» που είναι κτισμένα μέσα στη μεγάλη χαράδρα του ποταμού, δυο μίλια πιο πάνω από τη «Κληρού», θα αντικρύσου…
Εις ομώνυμον τοποθεσίαν του χωρίου Αραδίππου προ το Αβδελλερόν επί υψώματος υπάρχει σπήλαιον υπόγειον εντός του οποίου εφυλάττοντο παντός είδους κλοπιμαία. Λέγεται και δια παν δωμάτιον με ετερόκλιτα αντικείμενα και εν πλήρει αταξία.
Εις το χωριόν Τόχνη (Λάρνακος) παρά τον χείμαρρον όπου και γέφυρα, ανήγειρεν η αγία Ελένη ναόν τη βοηθεία των αγγέλων, εξ' ου “Αγγελόχτιστος”
Παρόμοια παράδοσις επικρατεί και δια τον ναόν Κιτίου θεμελιωθέντα υπό των αγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ.
Η συνοικία Αγίου Γεωργίου Άνω Κυρήνειας λέγεται και Ρηγάτο. Εις τα θεμέλια που ανοίγονται δια να κτισθούν σπίτια ευρίσκονται διάφορα αρχαία.
Επειδή οι σκύλλοι παρετήρησαν, ότι οι άνθρωποι έχουν γιατρούς οι οποίοι τους θεραπεύουν, όταν είναι άρρωστοι, ζήλεψαν και ήθελαν να έχουν και αυτοί δικούς τους γιατρούς να τους γιατρεύουν στις αρρώστειες τους. Γι αυτό λοιπόν κάνοντας έρανο μεταξύ των μάζεψαν κάμποσα χρήματα και τα έδωσαν σ'ένα σκυλί…
Στα νοτιοανατολικά της Λευκωσίας περί τα 4 μίλια και κοντά στην έπαυλη της Αθαλάσσας ευρίσκεται ένας λόφος, που λέγεται Άρωνας. Στους πρόποδάς του υπάρχουν πολλά δέντρα και στις πλαγιές του ζουν πολλοί λαγοί. Η κορυφή του είναι επίπεδη σαν να κόπηκε μ’ ένα τεράστιο μαχαίρι. Επάνω σ’ αυτόν τον λόφο μ…
Βενετσιάνος και Βενεchάνος = Ενετός. Οι Ενετοί αφήκαν εν Κύπρω πολλά κτίρια, τα οποία σώζονται μέχρι σήμερον. Οι χωρικοί βλέποντες τα κτίρια αυτά λέγουν τούτον το κτιρίον εμ που τοj jαιρόν του Βενεchάνου.
Μια φορά κι ένα καιρό οι σκύλλοι είχαν αναμεταξύ των δίκη. Επειδή όμως αυτοί ήσαν τεμπέληδες, έδωσαν τις κόλλες που έγραφαν τα πρακτικά, στις γάτες να τις φυλάξξουν, διότι τες ενόμιζαν για καλές νοικοκυρές. Αυτές, λοιπόν, όταν πήραν τις κόλλες, τις έβαλαν κάτω απο το κρεββάτι, αλλά εκεί πήγαν οι πον…
Λένε ότι, όταν οι Εβραίοι απεφάσισαν να σταυρώσουν τον Χριστό, συμφώνησαν όλα τα δένδρα να μην δώσουν το ξύλο των, με τον οποίον να κατασκευασθή ο σταυρός του μαρτυρίου. Οι ξυλουργοί άρχισαν τότε να κόβουν δένδρα δια να φτιάξουν τον σταυρό, που πάνω του θα κάρφωναν το ιερό σώμα του Ιησού, ο οποίος θ…
Η παράδοσις λέγει ότι ο Άη Λιάς ήτανε θαλασσινός και όλη τη ζωή του την πέρασε σαν καπετάνιος σε καράβια. Πέρασε μεγάλες φουρτούνες και σε μια τρικυμία που τα κύματα ορθώνονταν μπρος στο καράβι του σαν φοβεροί δράκοντες, το καράβι δεν άντεξε και βούλιαξε. Τότε όλοι πνίγηκαν εκτός του αγίου, ο οποίος…
Λένε για τον Άη Λιά πως ήτανε θαλασσινός και σ’ όλη τη ζωή του δούλεψε καπετάνιος σε καράβια. Πέρασε μεγάλες φουρτούνες και σε μια φοβερή τρικυμία το καράβι του βούλιαξε κι όλοι εκτός απ’ αυτόν πνίγηκαν. Ο Άη Λιάς κρατώντας τότε ένα κουπί βάρκας κατάφερε να φτάση έξω σε μια στεριά. . Βαριεστημένος ό…
Φανερώνει τα χαμένα. Έστω άν τάζη και μια μπακίρα. Ένας χωρικός έχασε το κλειδί του. Τάζεται και το ευρίσκει στο στόμα του ζώου του.
Υπάρχει εν Πάφω μοσφιλιά θαυμάσια στολισμένη με πολύχρωμα ράκη, που οι εκ πυρετού και οι εκ ρευματισμών πάσχοντες προσδένουσι δια να απαλλαγώσιν της νόσου των. Τοιαύτη συνήθεια υφίστατο και δια μνήματι ως εν Φανερωμένη Λάρνακος. Εις το ορεινόν διαμέρισμα Λάρνακος γνωρίχομεν τρεις τριμιθκιές στολισμέ…
Τοπική της Λυορουτζίνας παρά την οποίαν υπάρχει υπόγειον σπήλαιον, η “Αγία Βαρβανού”, ναός ίσως της αγίας Βάρβαρας. Εντός τούτου πιστεύεται οτι ο πάσχων από ελώδη θεραπεύεται αν αφήση τεμάχιον από τα ρούχα του. Το σπήλαιον είναι γεμάτον από λωρίδες ποικιλοχρόων υφασμάτων παντός μεγέθους. Εκ τούτου λ…
Νοτιοανατολικά της Λαπήθου, πάνω ατο βουνό της ωραιας αυτής κωμοπόλεως της επαρχίας Κυρήνειας, υπάρχει ένα μεγάλο σπήλαιο, ακριβώς πάνω στην κορυφή του. Το σπήλαιο αυτό είναι το ερημοκλήσι του Αγίου Γεωργίο του Σπηλιωτή. Το όνομα του το πήρε, όπως είναι αυτονόητο, από το σπήλαιο αυτό. Ξεχωριστή εντύ…
Διηγούνται οτι εκεί εφάνησαν το πρώτο οι Απόστολοι εκ μικρας Ασίας. Εκεί επάτησαν το πόδι τους σε Ελληνική γή. Τώρα ανάβουν κεράκι και το κανδηλάκι οι Χριστιανοί. Οι γυναίκες μάλιστα κάνουν και κάτι άλλο. Γονατίζουν, προσεύχονται και παίρνουν μια πέτρα και την ρίχνουν πίσω, σαν διαμαρτυρία για τον λ…
Στην Αμμόχωστο ευρίσκεται ο μεγαλοπρεπής ναός του Αγίου Νικολάου, ο οποίος εκτίσθη τον ακιρό των Λουζινιανών. Ήτο καθεδρικός ναός και εις αυτόν εστέφθη ι Πέτρος Β' Λουζινιανός ως βασιλέυς της Κύπρου και της Ιερουσαλήμ. Τώρα ο ναός αυτός είναι τζαμί, όπως και η αγία Σοφία εις Λευκοσίαν. Είναι ένας απ…
Διηγούνται πως ένας ποιμήν επήγε για να κοινωνήση δίχως εξομολόγησι. Ήτο γνωστός ως κλέφτης. Κατά την ώραν της Θ. Κοινωνίας ο Αμνός φεύγει από την αγία Λαβίδα και πέφτει στο μανδήλι επάνω. Έφυγε ακοινώνητος και έντρομος. Ο Χριστός δεν τον θέλει. Είναι αμετανόητος.
Χρισταγκάθκια= echinus spinusas. Ο χυμός των ακανθών τούτων ομοιάζει προς υδαρές αίμαν, η Λέεται δε ότι εκ των ακαθών τούτων επλέχθη ο ακάνθινος του Χριστού στεφάνι.
Λέγεται επί των πεισμόνως απαιτητικών. Κάποια κακή γρηά ηγόρασε πίτταν και ρέναν να φάγη με την κόρην της. Όταν ήλθε ο Ι. Χριστός, ως πτωχός, ζητών ελεημοσύνην, η κόρη φιλόπτωχος του έδωσεν την πίτταν και την ρέναν, ηρνείτο δε να ομολογήση τι απέγιναν οσάκις ηρωτάτο. Κάποτε μετά τον θάνατον της μητρ…
Θεραπεύει τους δαιμονιζομένους, Κάποιος χωρικός είχε γυναίκα που εδαιμονίζετο. Έταξε να δώση το οικόπεδό δια να χτισθή ναός του Αρχαγγέλου. Εβράδυνεν όμως να το δώση το τάμα. Τότε βλέπει καθ' ύπνον τον Άγγελον και του λέει : Αυτό που έταξες να το κάμης. Και μόλις εκοτσιάνιασε το χωράφι η γυναίκα του…
Ευρίσκει τα χαμένα. Εάν χάση κάποιος το κλειδί, τάζεται και το ευρίσκει, καθώς και ότι άλλο
Μια μητέρα επτά (7) παιδιών έπασχεν από όγκον εγκεφάλου. Δυό φοράς οι ιατροί εζήτησαν να τον αφαιρέσουν. Η γυναίκα εφοβείτο. Τέλος πήρε την απόφασι. Τελευταία νύχτα. Προσεύχεται στον Άγιο Γεώργιο. «Αφέντη Άγιε, με οδηγούν στο μαχαίρι. Πάσχω, ίσως δεν ξανασηκωθώ. Λυπήσου τα παιδιά μου. Έτσι έλεγε απλ…
Κατά την περίοδον της ΕΟΚΑ, οι άγγλοι δεν επλησίασαν στο Νάο. Κάποια δύναμις τους απωθούσε. Οι χωρικοί το απέδιδον στον Άγιο
Φανερώνει τα χαμένα. Όταν χάσουν κάτι λέγουν : “Άη Γιώργη βόηθα και θα σου φέρω μια λαμπάδα σαν το εύρω και όντως το ευρίσκουν ότι χάσουν
Υπάρχει η παράδοσις ότι ευρίσκει εις τας νεανίδας τον κατάλληλον σύντροφον. Δια τούτο και ιδιαιτέρως προσεύχονται εις τον Άγιο δια προσευχήν και λειτουργίαν
Υποδεικνύει τον σύντροφο της ζωής στους νέους και τις νέες. Διό και του ανάπτουν κερά ή τάζονται όπερ συχνότατα συμβαίνει
Ροματίζω : λέγεται επί των Αγίων των οπτανυμένων καθ' υωνούς των ανθρώπων. Ως “Εροματισέμ με ο Άης Γιώρκης” τα παθ. Ροματίζουμαι σημαίνει μοί εμφανίζονται εις τον ύπνον μου οι Άγιοι, αναγγέλοντες μοι θέλησι των τινά ... Εν κύπρω το όνειρο καλέιται όραμα
Φέρεται οτι κάποια ευρωπαία είχεν εις την υπηρεσίαν της επιληπτικόν, ίσως τον Χατζηττοφή του Baldou, επιληπτικός αυτός είναι γνωστός, διότι ζητούμενος νύκτα ισχυρίζεντο οτι τον έπαιρνε ο Άϊς Γεώρκης εις Βυρητόν. Κατά παράδοσιν μάλιστα κάποτε, που τον εκλείδωσε στο δωμάτιον ο Μπάλτος συνέβη να σπάσει…
Ήταν μυλωνάς στο μύλο «Παρτελεμέ». Μια νύκτα ήλθε στον μύλο του ν’ αλέση ένας απάλέτης από το χωριό «Αγ. Αμβρόσιος» που τον έστειλε ο Αμβρ. Ο φίλος του Δημητριανού. Επειδή ήταν κρύο ο Αμβρ. Έστειλε στον Δημητριανό ένα κοφίνι κάρβουνα αναμμένα για να ζεστένωνται την νύκτα. Έτσι κάθισαν στη φωτιά και …
Ήτο παλιά Μονή με Μοναχούς. Επί Τουρκοκρατίας ήτο αχυρών. Λέγεται ότι ο άγιος ήτο διδάσκαλος του Αγίου Παντελεήμονος, του οποίου έδωκε και την θεραπευτικήν χάριν κι θεραπεύει κυρίως ρευματικά και τσέγκες. Οι πιστοί τάζουν και ομοιώματα των πονούντων μελών του σώματος, πόδια, χέρια, κεφάλην κλπ. Κάπο…
Είναι ο προστάτης των ξενητευομένων. Έχει μια παράδοσι πως και ο Άγιος ήτο φτωχόπαιδο και από την Μ. Ασία ξενητεύτηκε στην Κύπρο, στους Σόλους. Έτσι διάφοροι κάμνουν παρακλήσεις για τα ξενητεμένα παιδιά τους στον Άγιο
Μια γυναίκα οραματίζεται να μη περνα εμπρός από την Αγίαν πύλην δια να ασπάζεται την Θεοτόκον, διότι κάτω της ωραίας Πύλης υπάρχει μνήμα αγίου. Η γυναίκα αυτή έκτοτε τηρεί αυτό το όραμα. Και όταν κοινωνή ζητά να κοινωνή από την βόρειαν πύλην.
Θεραπεύει τα μάτια δια παρακλήσεων και δεήσεων... Τρείς Ελήες = Τρείς Ελεούσες Παναγίες. Από το χωριό αυτό κατάγονται τρείς Εθνομάρτυρες. Οι Χρύσανθος, Μελέτιος και Λαυρέντιος. Η μάννα τους ύστερα από μια ζημιά που της έκαμαν, έχυσαν το αλέυρι τους κατηράσθη “να σας δώ δεσποτάδες” και τους είδε. Έγι…
Αι γυναίκες ετοιμάζουν πήτες από επτά είδη. Αφού γίνη παράκλησις στον Άγιο, Κόβεται η πήτα σε 40 κομμάτια. Τότε μνημονεύεται η μητέρα του Αγίου, η οποία πιστεύεται οτι ήτο αμαρτωλή. Τότε εις τους γονείς φανερώνεται που ευρίσκεται ο ξενητεμένος και εις τα πρόσωπα που μετέχουν της παρακλήσεως το πρόσω…
Καταδιώκει τους Τούρκους. Το χωριό Τριμίθι ήτο σχεδόν Τούρκικο. Οι Χριστιανοί ελάχιστοι. Με την βοήθειαν του Αγίου έφυγαν όλοι οι Τούρκοι ώς τον ένα.
Θεραπεύει τα μάτια. Όταν πονούν τα αλείφουν με λάδι από την κανδήλα της Αγίας και θεραπεύονται. Δια τούτο και τάζουν μάτια χρυσά ή άλλης ύλης. Κάποιος έκαμε ζητιά δια την Αγίαν. Εμαζεύτηκαν διάφορα πράγματα και ζώα. Κάποιος παίρνει ένα από αυτά τα ζώα για δικό του. Εις ολίγον διάστημα έχασε το φώς τ…
Την εποχήν που είχαν οι Τούρκοι την Κύπρο, ήρθαν τριάντα ασκητές από το εξωτερικό κι’ εδίδασκαν το Ευαγγέλιον, πηγαίνοντας από χωριό σε χωριό. Κάποτε πέρασαν κι από τον Λιθροδόντα, όπου έμειναν μονάχα μια νύκτα και κοιμηθήκανε κάτω από τα δέντρα. Το πρωί σηκώθηκαν πολύ νωρίς και συνεχίσανε το δρόμο …
Βλ. Παραδόσεις ΙΘ, Δράκοι
Άλλοι λέγουν οτι ο Άγιος φωτίζει κατά καιρούς το ναόν την νύχτα
Θεραπεύει τα μάτια. Μια γυναίκα που πονούσε έβαλε λάδι από την κανδήλαν του Αγίου στα μάτια της και εθεραπεύθη. Το κάμμουν πολλοί. Μια άλλη γυναίκα πήρε κομμάτι ξύλο από την εικόνα της Παναγίας που είναι στον ναό του Αγ. Ιωάννου δια φυλαχτό. Τη νύχτα η Παναγία απειλεί και ζητά το ξύλο. Η γυναίκα έντ…
Διηγούνται οτι ο άγιος κάθεται κατά καιρούς έναντι του χωριού στη θέση “νεροφάϊμα”. Εκεί τώρα οι χωρικοί πηγαίνουν και κάνουν τον σταυρό των. Έαν έχουν αρρώστεια γυρίζουν τρείς φορές γύρω από την πέτραν του Αγίου και θεραπεύονται. Κάποιος έπασχεν από απόστημα στον σβέρκο. Υπέφερε. Παρουσιάζεται ο Άγ…
Όταν ασθενήσουν τα βώδια ή αι αίγες ή τα πρόβατα τάζονται εις τον Άγιο χρήματα ή κερί ή λάδι και γίνονται τα ασθενή ζώα τους καλά
Όταν χάσουν κάποιο πράγμα, κλειδιά γυιαλιά ή κάτι άλλο τάζονται στον Άγιο και πολύ γρήγορα το ευρίσκουν. Ο Άγιος είναι ένας σύμμαχος και βοηθός στη ζωή των χωρικών
Είκοσι περίπου μίλια μακριά από την πρωτεύουσα του νησιού μας ευρίσκονται οι Άγιοι Ηλιόφωτοι, ένα από τα αρχαία μοναστήρια της Κύπρου, κτισμένο στην πλαγιά ενός βουνού ξερού και βραχώδους. Οι Άγιοι Ηλιόφωτοι, όπως η παράδοση αναφέρει, ήσαν Γερμανοί. Το πλοίο τους καθώς επέστρεφε από τις σταυροφορίες…
Ο ταξιδιώτης που ανεβαίνει τον άσπρο δρόμο προς την βάβλα θ’ αντικρύση στ’ αριστερά του, κάτω μακρυά, μερικά κάτασπρα στίγματα σαν πρόβατα σε μακρινά λιβάδια. Σαν όμως κάνη τον κόπο να κατέβη ως εκεί, θα δή ότι τα μακρινά πρόβατα είναι μικρά μικρά σπίτια, κατάλευκα και μισοερειπωμένα. Η ερημιά γύρω …
Ο πατέρας της ήτο ειδολολάτρης. Ήτο λεπτουργός και έκαμνεν είδωλα. Η μητέρα τςη απέθανεν ότε αυτή ήτο 5 χρονών. Από μια γυναίκα, σαν παραμάνα της έμαθε για το Χριστό κια πίστευσε Σ' αυτόν. Όταν μεγάλωσε, ο πατέρας της την πήρε σ' ένα πανηγύρι για να πωλήση τα αγαλματά του (ειδώλα) τα είχε σ' ένα σπί…
Δεν θέλει να βλέπουν το προσωπό της. Ένας ιερεύς πήγε να την ξεσκεπάση. Πέφτει κάτω, πρίσκεται και πεθαίνει από τότε ο άρρωστος. Έκτοτε όλοι φοβούνται να δούν το πρόσωπο της.
Ο Θεός λέγουν πως κρατεί την γήν εν τη παλάμη του προσηλών ατενές το βλέμμα προς αυτήν. Και οτι αν παραβλεμματίση ( στρέψη αλλαχού το βλέμμα), αμέσως θα καταστράφή. [Παράδοσις πιθανώς πλασθείσα προς εξήγησιν της εικόνος του Παντοκράτορος. Σ. τ. Δ.]
Βλαμπούριν (το)= φόβητρον σκιάχτρον. Εκ του φλάμπουρον
Κάτω στον κατάφυτο κάμπο της Γιαλούσας και κοντά στη θάλασσα υψώνεται ένας λόφος, δια τον οποίον λέγονται πόλλες παραδόσεις. Αυτός ονομάζεται “Παπούτσα του Μαύρου”. Λέγουν πως όταν γίνη σεισμός και κάποιος σχίση ένα κομμάτι από τα ρούχα του και το ρίψη μπροστά στο λόφο, οι πέτρες ανοίγουν και σχηματ…
Η Παναγιά δεν θέλει να βλέπουν το προσωπό της. Φοβούνται να την κυττάζουν.
Κάθε 2α Φεβρουαρίου γίνεται γιορτή. Ήρχοντο δυό αγρινά κοντά στην αυλή. Το ένα το εσκότωναν και το έτρωγον στο πανηγύρι. Μιάν φοράν εσκότωσαν και τα δυό. Έκτοτε η Παναγία δεν ξανάφερε αγρινά.
Ο ναός εκτίσθη περί το 1305 και ωνομάσθη Μένοικον από κάποιον Δομένικον. Διαρητειται σκοπιά παλαιά όπου εφύλλατον τον Ναόν από τους κλέφτες ή πειρατές.
Είναι παλαιοχριστιανική κατακώμβη και σώζονται ολίγαι εικόνες εις τους Τούρκους. Είναι μάνδρα Τούρκικη. Τα ζώα εισήρχοντο εις το ιερόν του ναού. Δια τούτο κάθε χρόνο στην γιορτή της Αγίας ευρίσκοντο μερικά ζώα ψοφισμένα.
Αυτός με έφερε με την βαρκούλα του από την Μ. Ασίαν το Άγιον Μανδήλιον και εκτίσθη ο ναός της Αχειροπαίκτου. Διηγούνται οτι, επειδή ήλθε με την βαρκούλα του και έφθασε εδώ είναι ο άγιος Αβλάβιος ήτοι ο Αβλαβής. Νερό δεν υπήρχε. Ο Άγιος άνοιξεν μιαν τρύπα και έβγαλε νερό. Οι άνθρωποι προς τιμήν του έ…
Ένας Παπαϊωανίκειος ήρχισε να κτίζη τον ναόν του Προφ. Ηλιού. Ένας Τούρκος καδής γκρεμίζει οτι εκτίσθη. Ο Μοναχός κρύπτεται εις τα Λιβάδεια Πιτσιλιάς. Συλλαμβάνεται ως μέλος της Φ. Εταιρείας. Τον βασανίζουν, του κόβουν τα δάκτυλα, τη μύτη, τα αυτιά. Δραπετεύει από την φυλακήν όπου εκλείσθη και αρχίζ…
Ένας Τούρκος επήρε πέτρες από τον Άγιο για να χτίση. Τη νύχτα ο άγιος τον φοβέριζει. Την επόμενη ο Τούρκος επιστρέφει τις πέτρες.
Κάποιος πήρε ένα σανίδι από τα προοριζόμενα δια το τέμπλο του ναού. Την τελευταία ημέρα που χρειάσθηκε το σανίδι ευρέθη στημένο στην θύρα του ναού. Ο Άγιος το έφερε από τον κλέπτη.
Για το χτίσιμο του ναού ένας Τούρκος έφερνε δυσκολίες για το οικόπεδο και τον τόπο. Στην ψηφοφορία του χωριού αντιδρά. Εκάει τη νύχτα παθαίνει ζάλην και σε 10 μέρες πέθανε μαζή με όλην την οικογενείαν του. Τότε οι συγγενείς του φοβούνται και δίδουν τον χώρον δια τον Άγιον έτσι χτίζεται ο ναός.
Διηγούνται οτι πάνω από το κέντρον του χωριού κάθε νύχτα ανάβει ένα φώς. Φαίνεται από την Τεμπριάν και τα απέναντι χωριά. Είναι το φώς του Σταυρού, παλαιάς εκκλησίαις που κατεστράφει. Όταν πλησιάσουν χάνεται. Εκεί υπάρχει τοποθεσία “Μούτη τις Λαμπάδας” όπου έμενε για καιρό ο Αγ. Ιωάνν. Ο Λαμπαδιστης…
Οι άγγλοι στρατιώται στο 1956 παίρνουν την εικόνα του Αγίου και την φέρνουν στου Μαχαιρά. Εκεί περιπαίζουν τους πιστούς και περιφρονούν τον Άγιο. Την επόμενην το αυτοκίνητο των άγγλων πέφτει δίπλα από τον Ναό στον γκρεμό και φονεύονται δύο στρατιώται. Όλοι το απέδωκαν στην ασέβειαν προς τον Άγιο.
Ευρέθη η εικών εις το χωράφι στην γή. Την διεκδηκούν και τα δύο χωριά. Κατά θαυμαστόν τρόπον η εικών προς τον Αγρόν φερομένη βαρύνει και δεν μετακινείται. Προς τα Αγρίδια μεταφέρεται εύκολα. Έτσι έγινε ναός εις τα Αγρίδια και Πολυούχος ο Πρ. Ηλίας.
Εψηφίσθη κάποτε να γκρεμισθή ο ναός δια να γίνη σχολείον. Ήρχισε το γκρέμισμα από την κόγχην. Σηκώνεται ένας άνεμος και καταστρέφει φοβερά το χωριό. Οι κάτοικοι φοβούνται. Αντιλαμβάνονται οτι ο Τίμιος Σταυρός δεν θέλει να γίνη αυτό. Τότε ξαναρχίζουν τον ναόν και τώρα φαίνεται η διαφορά του ναού.
Η Εκκλησία εχτίζετο εις το βουνό όλην την ημέραν και την νύχτα εχαλούσε. Τότε ο πρωτομάστορας εθύμωσε και πέταξε το μιστρί του κάτω. Εκεί που πήγε το μυστρί εκτίσθη ναός.
Κατα περιόδους λάμπει φώς εις τον ναόν την νύχτα εις σχήμα σταυρού. Μετά την έρευναν το φώς χάνεται.
Ονομάζεται ούτω από το εξής : Ευρέθη η εικόνα μέσα σε μια σχισμή γέρικου δένδρου. Ένας ιέρακας κυνηγούσε ένα περδιλίκι. Αυτό μπαίνει μέσα στη σχισμή του δένδρου. Κάποιος γεωργός που έτρεξε για να πιάση το περδίκι, ευρίσκει την εικόνα. Έτσι ωνομάσθη Παναγία του 'Ιέρακα, του Άρακα.
Λέγεται Χαρδακιώτισσα γιατί την βρήκαν μέσα στα χόρτα. Εκτίσθη το 1904.
Μια νύχτα πήγαν οι ιερείς να τη λειτουργήσουν. Κατά τα μεσάνυχτα ήκουσαν ψαλμωδίες και είδον αναμμένα τα κανδήλια. Λειτουργούσαν οι Άγγελοι στην εκκλησία. Το πρωΐ ήτο ησυχία. Ελειτούργησαν και οι ιερείς.
Διηγούνται οτι μια κόρη του Χότζα πήγε στην εκκλησία και έβγαλε τα μάτια από την εικόνα της Παναγίας, δια να δείξη πως φοβάται αγίους. Επήρε το μάθημα. Έως το πρωί της επομένης ημέρας ετυφλώθη.
Συνδεδεμένη συλλογή
1
Προβολή λίστας
Ερωτηματολόγια Περιφέρειας Κύπρου
Έργα που δημιουργήθηκαν στον τόπο
11
Προβολή λίστας
Συναγωγὴ Κυπριακῶν λέξεων
Συναγωγὴ Κυπριακῶν λέξεων
Συναγωγὴ Κυπριακῶν λέξεων
Συλλογὴ Κυπριακῶν λέξεων, τετάρτη σειρά
Τοπωνυμίαι, παροιμίαι Κυπριακαί, μαντέματα (αἰνίγματα), δίστιχα, λέξεις Κυπριακαί, ὅροι τεκτονικῆς
Συλλογὴ Κυπριακῶν λέξεων, δευτέρα σειρά
Ἐκ τοῦ κυπριακοῦ λεξιλογίου
Λέξεις καὶ φράσεις μεταχειριζόμεναι ὑπὸ τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ
Συναγωγὴ Κυπριακῶν λέξεων [1912]
Συναγωγὴ Κυπριακῶν λέξεων
Συναγωγὴ Κυπριακῶν λέξεων
Εγγραφές με αυτή τη γεωγραφική κάλυψη
33
Προβολή λίστας
Κυπρ. Ι 33
Κυπρ. Ι 32
Κυπρ. Ι 31
Κυπρ. Ι 30
Κυπρ. Ι 29
Κυπρ. Ι 28
Κυπρ. Ι 27
Κυπρ. Ι 26
Κυπρ. Ι 25
Κυπρ. Ι 24
Κυπρ. Ι 23
Κυπρ. Ι 22
Κυπρ. Ι 21
Κυπρ. Ι 20
Κυπρ. Ι 19
Κυπρ. Ι 18
Κυπρ. Ι 17
Κυπρ. Ι 16
Κυπρ. Ι 15
Κυπρ. Ι 14
Κυπρ. Ι 13
Κυπρ. Ι 12
Κυπρ. Ι 11
Κυπρ. Ι 10
Κυπρ. Ι 9
Κυπρ. Ι 8
Κυπρ. Ι 7
Κυπρ. Ι 6
Κυπρ. Ι 5
Κυπρ. Ι 4
Κυπρ. Ι 3
Κυπρ. Ι 2
Κυπρ. Ι 1
Κύπρος. -
Identifier:
149
Internal display of the 149 entity interconnections
(Node labels correspond to identifiers)
Loading..
Legend
Navigation
Info
Loading..
Controls
Freeze
Thaw
Fit
Narrowness
Inferred